آمار صادرات و واردات ضایعات آهن به ایران

بازار صادرات و واردات ضایعات آهن و فولاد یکی از مهم‌ترین بخش‌های زنجیره تأمین صنایع فلزی در ایران و جهان به شمار می‌رود. در شرایطی که بسیاری از کارخانه‌ها و صنایع فولادی کشور به مواد اولیه ارزان و در دسترس نیاز دارند، واردات ضایعات آهن از کشورهایی مانند ترکیه و امارات  نقش حیاتی در تأمین نیاز داخلی ایفا می‌کند. از سوی دیگر، ایران با برخورداری از منابع گسترده قراضه، ظرفیت بالایی برای صادرات ضایعات آهن به کشورهای همسایه و حتی بازارهای جهانی دارد. اهمیت این تجارت فقط در بعد اقتصادی خلاصه نمی‌شود؛ بلکه مدیریت بهینه ضایعات فلزی می‌تواند موجب صرفه ‌جویی در انرژی، کاهش هزینه‌های تولید و رونق پایدار در صنایع فولادی شود. به همین دلیل، آشنایی با قوانین و مجوزهای صادرات و واردات ضایعات آهن، اطلاع از تعرفه‌های گمرکی و شناخت مقاصد اصلی صادرات و واردات برای فعالان این حوزه ضروری است.

در این مقاله ابتدا به بررسی قوانین و مجوزهای لازم و تعرفه گمرکی ضایعات آهن و فولاد می‌پردازیم، سپس آمار و نمودارهای صادرات و واردات ضایعات فولادی و کشورهای طرف تجاری ایران و صنایع مصرف ‌کننده این ضایعات معرفی خواهند شد و در پایان خواهیم گفت که چگونه سایت ایران ضایعات می‌تواند به عنوان بزرگ‌ترین پلتفرم تخصصی در این حوزه، زمینه خرید و فروش مستقیم و مطمئن را برای تجار و صنعتگران فراهم کند.

قوانین و مجوزهای صادرات و واردات ضایعات آهن

برای ورود موفق به بازار صادرات و واردات ضایعات آهن و فولاد، آشنایی دقیق با مجوزها و قوانین مربوطه ضروری است. رعایت این مقررات نه تنها از مشکلات قانونی جلوگیری می‌کند، بلکه فرصت‌های تجاری پر سود در بازار داخلی و بین ‌المللی را برای فعالان صنعت فراهم می‌آورد.

برای واردات و صادرات ضایعات آهن و فولاد الزامات زیر باید رعایت شود:

1. داشتن کارت بازرگانی
2. دریافت مجوزهای لازم از نهاد های مربوط

کارت بازرگانی، پایه هر تجارت قانونی است. چه در واردات ضایعات آهن و چه در صادرات آن، داشتن کارت بازرگانی معتبر از وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) الزامی است. این کارت، کلید دسترسی شما به فرآیندهای ثبت سفارش، گمرک و معاملات قانونی در بازار است.

همچنین دریافت مجوزهای واردات و صادرات قراضه آهن و فولاد از نهادهای مرتبط، پیش نیاز ورود به دنیای تجارت و واردات و صادرات می باشد. دریافت مجوز واردات ضایعات آهن تضمین می‌کند که کالای وارداتی مطابق با استانداردهای ایمنی، کیفیت و محیط زیست است. مجوز صادرات ضایعات آهن و فولاد نیز اطمینان می‌دهد که کالا طبق مقررات گمرکی و استانداردهای بین‌المللی صادر می‌شود و اعتماد خریداران خارجی را جلب می‌کند.

نهادهای مرتبط برای دریافت این مجوزها در جدول زیر آمده است.

رعایت قوانین و اخذ مجوزهای صادرات و واردات ضایعات آهن و فولاد، باعث می‌شود تجارت شما قانونی، ایمن و پرسود باشد و امکان خرید و فروش مستقیم و مطمئن فراهم شود.

تعرفه گمرکی ضایعات آهن

برای واردات و صادرات قراضه و ضایعات آهن و فولاد، اطلاع از تعرفه‌های گمرکی اهمیت بالایی دارد. تعرفه‌ها تعیین می‌کنند که چه میزان مالیات و هزینه‌های گمرکی برای هر تن یا هر محموله پرداخت شود و مستقیماً روی هزینه تمام ‌شده و سود تجارت تأثیر می‌گذارد. در جدول زیر تعرفه های گمرکی ضایعات آهن را آورده ایم.

برای مثال، اگر ارزش گمرکی ضایعات آهن وارداتی 1000 دلار باشد، حقوق گمرکی و سود بازرگانی به صورت زیر محاسبه می گردد:

• حقوق گمرکی :4% × 1000 = 40 دلار
• سود بازرگانی (فرضی، مثلاً 5%) : 50 دلار

با اطلاع از تعرفه‌های گمرکی ضایعات آهن، واردکنندگان و صادرکنندگان می‌توانند هزینه تمام‌ شده کالا را دقیق محاسبه کرده و برنامه‌ ریزی مالی بهتری داشته باشند. استفاده از این مسیر تجارت قانونی و پرسود را هموارتر می‌کند.

تحلیل روند واردات و صادرات ضایعات آهن کشور در سال های اخیر

در سال‌های اخیر، تجارت ضایعات آهن به ‌عنوان یکی از ارکان مهم صنعت فولاد کشور، نوسانات قابل‌ توجهی را تجربه کرده است.  این نوسانات تحت تأثیر عوامل مختلفی از جمله تغییرات در سیاست‌های تجاری دولت، نوسانات نرخ ارز و تقاضای صنایع داخلی و خارجی شکل گرفته اند. تحلیل دقیق این نوسانات و بررسی داده‌های واردات و صادرات، می‌تواند به فعالان حوزه فولاد و ضایعات کمک کند تا تصمیمات تجاری خود را بهتر برنامه ‌ریزی کرده و فرصت‌های بهینه را شناسایی کنند. در این بخش، روند واردات و صادرات ضایعات آهن در سال‌های ۱۳۹7 تا ۱۴۰3 بررسی و تحلیل می کنیم.

برای درک بهتر روند صادرات و واردات ضایعات آهن در سال‌های اخیر، نمودارهای زیر حجم و ارزش دلاری این تجارت را به تفکیک سال نمایش می‌دهند.

• سال ۱۳۹۷ :

واردات ضایعات آهن در این سال با ۳۳۵۵۹ تن و ارزش ۷.۸ میلیون دلار، در سطح بالایی قرار داشت این حجم بالا به نیاز صنایع فولاد برای تأمین مواد اولیه پس از تحریم‌های اولیه مرتبط بود. در مقابل، صادرات ضایعات آهن بسیار محدود بود (۲۱۰ تن، ارزش ۱۱۱ هزار دلار) که نشان ‌دهنده تمرکز بر بازار داخلی بود.

• سال ۱۳۹۸:

 واردات ضایعات آهن  در سال 1398 کاهش شدیدی داشت و به ۸۵۳۹ تن با ارزش ۲ میلیون دلار رسید. این افت قابل توجه، به علت تشدید تحریم‌ها، نوسانات شدید نرخ ارز و محدودیت‌های وارداتی دولت رخ داد. صادرات نیز ۶۴.۷۶% کاهش یافت و به ۷۴ تن با ارزش ۲۷ هزار دلار رسید، زیرا دولت برای تأمین نیاز داخلی محدودیت‌هایی بر صادرات اعمال کرد.

• سال ۱۳۹۹:

در سال 1399 واردات ضایعات آهن با افزایش ۴۳.۷۲% به ۱۲۲۷۲ تن و ارزش ۳.۳ میلیون دلار رسید. این رشد نشان‌دهنده تلاش صنایع فولاد برای جبران کمبود مواد اولیه در بازار داخلی بود. صادرات تقریباً ثابت ماند (۷۲ تن، کاهش ۲.۷۰%)، که ناشی از محدودیت‌های صادراتی برای حمایت از عرضه داخلی بود.

• سال ۱۴۰۰:

 واردات ضایعات آهن در سال 1400 تقریبا به یک چهارم سال 1399 کاهش یافت و به ۳۱۹۴ تن با ارزش ۱.۱ میلیون دلار رسید. این کاهش به دلیل تمرکز بر تولید داخلی و محدودیت‌های انرژی مانند قطعی گاز بود. در مقابل، صادرات در این سال جهش قابل توجهی داشت و با رشد ۹۶۴۰.۲۸% به ۷۰۱۳ تن با ارزش ۴ میلیون دلار رسید. این اوج به دلیل افزایش تقاضای خارجی از کشورهای همسایه مانند ترکیه و کاهش موقت محدودیت‌های صادراتی رخ داد.

• سال ۱۴۰۱:

 در سال 1401، واردات ۴۷.۸۷% افزایش یافت به ۴۷۲۳ تن و ارزش ۱.۵ میلیون دلار رسید. این افزایش به دلیل رفع ممنوعیت واردات از عراق و افغانستان با اخذ مجوز از سازمان انرژی اتمی بود. در مقابل صادرات شدیداً کاهش یافت (۹۵.۳۴%-) به ۳۲۷ تن رسید. این کاهش شدید به اعمال مجدد محدودیت‌های صادراتی برای حمایت از صنایع داخلی و اعتراضات صنایع فولاد به کمبود مواد اولیه مربوط است.

• سال 1402:

واردات قراضه آهن با روند کاهشی رو به رو شد و به ۶۳۲ تن رسید. اما میانگین قیمت به ۱۰۲۵ دلار/ تن افزایش پیدا کرد که ناشی از واردات انواع خاص ضایعات آهن با ارزش بالا بود. صادرات در این سال دوباره رشد قابل توجهی داشت و با افزایش ۲۳۳۴.۵۶% به ۷۹۶۱ تن و ارزش ۳.۷ میلیون دلار رسید و میانگین قیمت ۴۶۰ دلار/تن ثبت شد. این افزایش صادرات ناشی از تقاضای بالا از بازارهای خارجی به ویژه افغانستان و امارات بود.

• سال 1403:

واردات ضایعات آهن با کاهش به ۱۶۲ تن، و ارزش ۷۸ هزار دلار به کمترین میزان خود در سال های اخیر رسید. این کاهش به دلیل عوارض سنگین صادراتی و رکود در صنعت فولاد ناشی از تحریم‌ها و محدودیت‌های انرژی رخ داد. صادرات ضایعات آهن  نیز از ۷۹۶۱ تن به ۴۵۱ تن کاهش یافت، که نشان‌دهنده ادامه محدودیت‌ها و کاهش تقاضای خارجی است.

بررسی روند صادرات و واردات ضایعات آهن طی سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که واردات عمدتاً روندی کاهشی داشته و جای خود را به تولید و تأمین داخلی داده، در حالی‌که صادرات با نوسانات شدید همراه بوده و بیشتر تابع سیاست‌های مقطعی دولت و تقاضای کشورهای همسایه بوده است. این وضعیت بیانگر شکنندگی بازار ضایعات آهن ایران و وابستگی بالای آن به شرایط سیاسی و اقتصادی است.

مقاصد اصلی صادرات و واردات ضایعات آهن ایران

در سال‌های اخیر، ایران مبادلات گسترده‌ای در حوزه ضایعات آهن با کشورهای مختلف جهان داشته است. واردات ضایعات آهن به کشور از مقاصدی همچون عراق، چین، ژاپن، امارات، ارمنستان، فرانسه و آلمان انجام شده است. با این حال، بررسی آمارها نشان می‌دهد که در دو تا سه سال اخیر، تمرکز واردات بیشتر بر چند کشور خاص بوده است:

• چین:

این کشور با تأمین بیش از ۴,۲۲۳ تن ضایعات آهن، بزرگ‌ترین منبع واردات ایران در سال‌های اخیر بوده است. کیفیت بالا و تنوع عرضه چین موجب شده صنایع فولاد ایران برای جبران کمبود داخلی به این کشور وابستگی قابل ‌توجهی داشته باشند.

• امارات:

کشور امارات با سهم ۹۸۶ تن، یکی از شرکای اصلی ایران در حوزه قراضه آهن است. نزدیکی جغرافیایی و سهولت حمل ‌و نقل دریایی، هزینه واردات را برای صنایع فولاد ایران به ‌صرفه کرده است.

• عراق:

این کشور با تأمین ۱۱۵ تن ضایعات آهن، نقش محدودی در این حوزه داشته است. با این حال، به دلیل وجود منابع قابل توجه ضایعات آهن در عراق، مرز زمینی و هزینه حمل پایین، واردات ضایعات آهن از عراق همچنان یکی از گزینه‌های اقتصادی و استراتژیک برای ایران به شمار می‌رود.

• ژاپن:

کشور ژاپن با ۵۳ تن سهم اندکی داشته، اما کیفیت بالای قراضه‌های صنعتی این کشور باعث شده ایران برای صنایع خاص و پروژه‌های ویژه به واردات از ژاپن توجه کند.

• ارمنستان:

اگر چه حجم واردات از ارمنستان تنها ۱۵ تن بوده، اما به دلیل نزدیکی مرزی و نیاز به جبران کمبودهای مقطعی، واردات ضایعات آهن از ارمنستان برای برخی صنایع فولاد شمال‌غرب کشور اهمیت داشته است.

از سوی دیگر، صادرات ضایعات آهن ایران نیز به کشورهای متعددی انجام شده است. بیشترین حجم صادرات طی این سال‌ها مربوط به کشورهای همسایه و بازارهای نزدیک بوده که نقش مهمی در تأمین ارزآوری برای کشور داشته‌اند.

این آمار نشان می‌دهد که کشورهای همسایه و منطقه‌ای همچنان اصلی‌ترین مقاصد صادراتی ایران در حوزه ضایعات آهن هستند، در حالی که واردات بیشتر از کشورهای صنعتی و پیشرفته نظیر چین و ژاپن صورت گرفته است.

صنایع مصرف‌کننده ضایعات آهن در ایران

ضایعات آهن یکی از منابع حیاتی تأمین مواد اولیه در صنایع کشور محسوب می‌شود و نقش مهمی در چرخه تولید و توسعه صنعتی ایران دارد. استفاده از این ضایعات علاوه بر کاهش هزینه‌های تولید، به بهینه ‌سازی مصرف منابع طبیعی، کاهش نیاز به استخراج سنگ ‌آهن و افزایش بهره‌وری در صنایع مختلف کمک می‌کند. بخش عمده‌ای از ضایعات آهن وارداتی در ایران توسط صنایع مختلف مصرف می‌شود که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از:

• صنعت فولادسازی:

بزرگ‌ترین مصرف‌ کننده ضایعات آهن وارداتی در کشور است. در کوره‌های قوس الکتریکی (EAF)، ضایعات آهن ذوب و به فولاد جدید تبدیل می‌شوند. این روش علاوه بر کاهش مصرف سنگ‌آهن، سرعت تولید را افزایش می‌دهد و نقش مهمی در تأمین نیاز داخلی فولاد دارد.

• صنعت ریخته‌گری:

واردات ضایعات آهن در تولید قطعات ریختگی صنعتی کاربرد دارد؛ از جمله بلوک‌های موتور، سرسیلندر و قطعات فلزی خودرو و ماشین‌آلات صنعتی. این فرآیند باعث تولید قطعات با کیفیت و با هزینه کمتر نسبت به استفاده از مواد خام می‌شود.

• صنعت ساخت ‌و ساز:

بخش قابل توجهی از میلگرد، تیرآهن، پروفیل و سایر محصولات فولادی مورد استفاده در پروژه‌های عمرانی و ساختمانی از ضایعات آهن بازیافت شده تولید می‌شوند. این موضوع نقش مهمی در کاهش قیمت مصالح و تسریع پروژه‌های ساختمانی دارد.

• صنعت خودروسازی و ماشین‌آلات:

تولید بدنه، شاسی و قطعات فلزی خودرو و ماشین‌آلات صنعتی وابسته به ضایعات آهن است. استفاده از این ضایعات باعث کاهش هزینه تولید و امکان تولید فولاد با خواص مکانیکی مطلوب می‌شود.

چندین مجتمع بزرگ صنعتی ایران سهم قابل توجهی از واردات ضایعات آهن را در چرخه تولید خود استفاده می‌کنند که عبارتند از:

• ذوب آهن اصفهان
• فولاد مبارکه اصفهان
• فولاد خوزستان
• فولاد آلیاژی ایران
• فولاد کاوه جنوب کیش

به این ترتیب، واردات ضایعات آهن به ‌عنوان یک منبع استراتژیک، نه‌ تنها هزینه تولید را کاهش می‌دهد، بلکه نقش مهمی در پایداری و توسعه صنایع فولاد و فلز کشور ایفا می‌کند.

بازار ضایعات آهن و فولاد در ایران و خدمات ایران ضایعات

در این مقاله روند صادرات و واردات ضایعات آهن و فولاد در ایران طی سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ بررسی شده است. واردات ضایعات آهن نقش مهمی در تأمین مواد اولیه صنایع داخلی از جمله تولید میلگرد، تیرآهن و ورق فولادی دارد و کشورهایی مانند ترکیه، چین، امارات و هند بیشترین سهم را در تأمین بازار ایران دارند. در مقابل، صادرات ضایعات آهن و فولاد ایران نیز روند رو به رشدی داشته و کشورهای منطقه خریداران اصلی این محصولات هستند. با این حال، ارزش واقعی ضایعات آهن و فولاد زمانی آشکار می‌شود که وارد چرخه معاملات داخلی شوند. در این مرحله، وجود یک مرجع شفاف برای قیمت‌گذاری، خرید و فروش اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

ایران ضایعات به عنوان مرجع اصلی بازار داخلی، ابزارها و خدمات کاربردی زیر را ارائه می‌دهد:

• پیگیری لحظه‌ای قیمت‌ها:

فعالان بازار می‌توانند قیمت‌های به روز ضایعات آهن و فولاد را مشاهده کنند و نوسانات بازار را زیر نظر داشته باشند. این امکان به برنامه ‌ریزی دقیق برای خرید و فروش و پیش ‌بینی روندهای بازار کمک می‌کند.

• ثبت و مدیریت آگهی‌ها:

کاربران می‌توانند آگهی های خرید و فروش خود را به صورت کاملا رایگان در بخش  ثبت آگهی رایگان ، ثبت کنند و از امکانات ویژه مانند برجسته کردن آگهی، بیلبورد و جایگاه ویژه برای دیده شدن بیشتر استفاده کنند. این ابزارها باعث می‌شوند فروشندگان سریع‌تر با خریداران متصل شوند و معاملات با شفافیت و سرعت بیشتری انجام شود.

• معرفی کسب ‌و کارها به صورت بنگاه آنلاین:

فعالان صنعت ضایعات می‌توانند پروفایل کسب ‌و کار خود را در بخش  درخواست بنگاه آنلاین ، ایجاد کنند و محصولات و خدمات خود را به نمایش بگذارند. این امکان باعث می‌شود سایر شرکت‌ها و مشتریان به آنها اعتماد بیشتری کرده و به راحتی با آن‌ها ارتباط برقرار کنند که این خود سبب ایجاد فرصت‌های همکاری جدید از سراسر کشور می گردد.

• شرکت در مزایدات داخلی ضایعات:

مزایدات ضایعات در این پلتفرم، محیطی شفاف و رقابتی برای خرید و فروش فراهم می‌کنند. با حضور در این مزایدات، فعالان بازار می‌توانند بهترین قیمت‌ها را پیدا کنند و از فرصت‌های طلایی برای معاملات خود بهره‌مند شوند.

با بهره‌گیری از خدمات این پلتفرم، فعالان بازار ضایعات آهن و فولاد می‌توانند نه تنها معاملات داخلی خود را بهینه کنند، بلکه روند صادرات و واردات ضایعات آهن و فولاد را نیز با دیدی دقیق‌تر دنبال کنند. این ابزارها امکان تصمیم‌گیری سریع‌تر، بررسی قیمت‌ها در لحظه و شناسایی فرصت‌های طلایی بازار را فراهم می‌کنند و به شما کمک می‌کنند همیشه یک گام جلوتر از رقبا حرکت کنید. با ثبت آگهی، پیگیری نوسانات قیمت و شرکت در مزایدات، می‌توانید حضور خود در بازار ضایعات آهن و فولاد را تقویت کرده و از فرصت‌های پرسود بهره مند شوید. همین حالا از خدمات ایران ضایعات استفاده کنید و معاملات خود را هوشمندانه‌تر و سودآورتر از همیشه انجام دهید!