بررسی روند واردات ضایعات کارتن و کاغذ به ایران

در دنیای امروز، ضایعات کاغذ و کارتن تنها یک محصول بازیافتی ساده نیستند بلکه منبعی مهم و حیاتی در بسیاری از صنایع ایران از جمله بسته ‌بندی و چاپ محسوب می‌شوند. کمبود این مواد باعث کند شدن فرآیند تولید و افزایش هزینه‌ها می‌شود. همین موضوع، نیاز به واردات ضایعات کارتن از عراق و سایر کشورها به ایران را به عنوان یکی از راهکارهای اصلی برای تأمین مواد اولیه مورد نیاز صنایع پررنگ می‌کند.

در این مقاله، روند واردات ضایعات کارتن و کاغذ به ایران در بازه‌ی ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ بررسی می‌شود و با استفاده از داده‌ها و نمودارها، تغییرات سالانه واردات مورد تحلیل قرار می‌گیرد.

کد تعرفه و تعرفه گمرکی ضایعات کاغذ و کارتن

ضایعات وارداتی کاغذ و کارتن در ایران تحت چهار کد تعرفه گمرکی اصلی دسته‌ بندی می‌شوند که هر کدام شامل نوع خاصی از کاغذ یا مقوا هستند.

در جدول زیر هر 4 نوع کد تعرفه، به همراه نوع ضایعات کاغذ و کارتن و در صد تعرفه گمرکی آنها آمده است.

این دسته‌ بندی کمک می‌کند تا وارد کنندگان بتوانند دقیقاً نوع ضایعات مورد نظر خود را شناسایی کنند. همانطور که در جدول مشاهده می کنید همه دسته ها مشمول حقوق ورودی ۴٪ از ارزش کالا هستند.

تحلیل روند واردات ضایعات کارتن و کاغذ به کشور در سال های اخیر

یکی از بهترین روش‌ها برای شناخت وضعیت بازار، استفاده از آمارهای رسمی واردات است. واردات ضایعات کاغذ و کارتن به ایران طی سال‌های اخیر نوسانات قابل توجهی داشته و بررسی این روند می‌تواند تصویر روشنی از میزان وابستگی کشور به منابع خارجی ارائه دهد.

برای داشتن تصویری دقیق از وضعیت بازار، در این بخش آمار واردات ضایعات کاغذ و کارتن ایران را به ‌صورت تجمیعی (جمع کل واردات در هر سال، بدون تفکیک نوع یا کد تعرفه) طی سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۲ بررسی می‌کنیم. داده‌ها به ‌صورت دو شاخص اصلی ارائه می‌شوند:

1. حجم واردات (تن)
2. ارزش دلاری واردات

میزان واردات و ارزش آنها به تفکیک هر سال در جدول زیر آمده است.

همان‌طور که جدول نشان می‌دهد، روند واردات ضایعات کاغذ و کارتن به ایران در سال‌های اخیر از نظر حجم واردات و ارزش دلاری، دچار نوسانات قابل توجهی بوده است. برای درک بهتر این تغییرات و مقایسه سال‌ها با یکدیگر، نمودارهای جداگانه‌ای از روند واردات بر اساس حجم (وزنی) و ارزش دلاری ارائه شده‌اند تا روند کلی بازار و تفاوت سال‌ها به شکلی شفاف‌تر قابل مشاهده باشد.

نمودارها نشان می‌دهند که این بازار در مقاطع مختلف با جهش‌ها و افت‌های چشمگیری رو به ‌رو بوده است. برای درک بهتر دلایل این نوسانات و پیام‌هایی که برای فعالان صنعت و سرمایه‌گذاران دارد، در ادامه روندها را سال به سال بررسی و تحلیل می‌کنیم.

• جهش اولیه در سال ۱۳۹۸

در فاصله سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۸ واردات ضایعات کاغذ و کارتن تقریباً چهار برابر شد؛ یعنی از حدود ۲۷ هزار تن به بیش از ۱۰۲ هزار تن رسید. ارزش دلاری واردات نیز هم ‌راستا با این افزایش رشد کرد. دلیل اصلی این جهش را باید در سیاست‌های دولت جست ‌و جو کرد. در این دوره بخشی از محدودیت‌های وارداتی برداشته شد تا کمبود مواد اولیه کارخانه‌های کاغذسازی جبران شود. صنایع بسته ‌بندی با فشار تقاضا رو به ‌رو بودند، در حالی که جمع ‌آوری داخلی آخال  و ضایعات کاغذ و کارتن پاسخگوی نیاز نبود. از طرفی، افزایش نرخ ارز، واردات را گران‌تر کرده بود، اما نیاز فوری صنایع باعث شد این هزینه پذیرفته شود.

• افت محسوس در سال ۱۳۹۹

یک سال بعد، یعنی در ۱۳۹۹، حجم واردات حدود ۳۰ درصد و ارزش آن نزدیک به ۴۰ درصد کاهش یافت. متوسط قیمت نیز به پایین‌ترین سطح خود (حدود ۲۱۴ دلار به ازای هر تن) رسید. این اتفاق را باید نتیجه مستقیم همه‌گیری کرونا و تحریم‌ها دانست. بسته شدن مرزها، رکود جهانی در مصرف کاغذ و دشواری تأمین ارز در ایران، همه دست ‌به ‌دست هم دادند تا واردات کاهش یابد. حتی بخشی از آخال داخلی هم به جای مصرف در کشور، صادر شد تا ارزآوری بیشتری ایجاد کند. در نتیجه، زنجیره تأمین کاغذ در ایران به ‌شدت تحت فشار قرار گرفت.

• بازگشت به رشد در سال ۱۴۰۰

سال ۱۴۰۰ نقطه بازگشت بود. حجم واردات بیش از دو برابر شد و به حدود ۱۵۸ هزار تن رسید. ارزش دلاری نیز افزایش قابل توجهی داشت. این رشد هم ‌زمان با خروج تدریجی اقتصاد از رکود کرونایی رخ داد. تقاضا برای بسته ‌بندی، مخصوصاً کارتن صادراتی محصولات کشاورزی، دوباره بالا رفت. دولت نیز تسهیلاتی برای واردات در نظر گرفت تا شکاف میان عرضه داخلی و نیاز صنایع پوشش داده شود. در سطح جهانی نیز زنجیره تأمین ضایعات کاغذ به حالت پایدار‌تری برگشت.

• کاهش تدریجی در سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲

پس از جهش سال ۱۴۰۰، روند واردات دوباره نزولی شد. در سال ۱۴۰۱ حدود ۱۱ درصد و در ۱۴۰۲ نزدیک به ۷ درصد کاهش ثبت شد. افزایش نرخ ارز واردات را پرهزینه‌تر کرد؛ علاوه بر این، سخت‌گیری‌های زیست ‌محیطی و رکود در صنایع سلولزی نیز واردات را محدودتر کرد. به بیان ساده‌تر، وقتی جمع‌آوری داخلی رونق گرفت و بازار صادرات فعال شد، نیاز به واردات کاهش پیدا کرد.

• افزایش مجدد در سال ۱۴۰۳

در تازه‌ ترین سال بررسی ‌شده، یعنی ۱۴۰۳، دوباره شاهد رشد واردات بودیم. حجم واردات حدود ۱۲ درصد بالا رفت و ارزش دلاری هم همراه با آن افزایش یافت. این رشد را می‌توان نتیجه بهبود نسبی شرایط اقتصادی داخلی و رونق صادرات غیر نفتی دانست که نیاز به کارتن بسته ‌بندی را بیشتر کرد. کشورهای همسایه مانند عراق و امارات در این روند نقش مهمی به ‌عنوان تأمین‌کننده داشتند. این افزایش می‌تواند نشانه‌ای از بازگشت تعادل در بازار باشد، هرچند همچنان به سیاست‌های ارزی وابسته است.

به طور کلی روند واردات ضایعات کاغذ و کارتن در سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ نشان داد که این بازار تحت تأثیر سیاست‌های دولتی، نوسانات ارزی و شرایط جهانی دچار افت ‌و خیزهای متعددی شده است. با وجود این نوسانات، واردات همچنان بخش مهمی از تأمین مواد اولیه صنایع داخلی را تشکیل می‌دهد و تحلیل این روند برای تصمیم‌گیری فعالان بازار اهمیت بالایی دارد.

مقایسه واردات ضایعات کارتن و کاغذ از کشورهای مختلف

بر اساس آمارهای رسمی گمرک ایران و سامانه آمار تجارت خارجی، طی سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳، واردات ضایعات کارتن از عراق با اختلاف قابل توجه، رتبه نخست در تأمین ضایعات کاغذ و کارتن ایران را به خود اختصاص داده است. مجموع حجم واردات ضایعات کارتن از عراق، در این بازه زمانی حدود ۲۷۶,۹۵۶ تن بوده است که نشان ‌دهنده وابستگی قابل توجه ایران به بازار عراق در تأمین این مواد اولیه است.

پس از عراق، کشورهای دیگری که سهم قابل توجهی در صادرات این کالا به ایران داشته‌اند به ترتیب عبارتند از:

• امارات متحده عربی
• هنگ‌کنگ
• ترکیه

این کشورها، با فراهم کردن بخش عمده‌ای از ضایعات کاغذ و کارتن مورد نیاز ایران، نقش مهمی در زنجیره تأمین این مواد اولیه بازی می‌کنند. بررسی این آمارها نشان می‌دهد که علاوه بر همسایگی جغرافیایی، روابط تجاری و مسیرهای حمل ‌و نقل بین‌المللی نیز در تعیین سهم هر کشور از بازار ایران تاثیر گذار بوده است.

کاربرد ضایعات کاغذ و کارتن در صنایع ایران

ضایعات کاغذ و کارتن وارداتی، به ویژه واردات ضایعات کارتن پرس و آخال در صنایع مختلف ایران کاربرد گسترده‌ای دارند و به عنوان منبع مهمی برای تولید محصولات بازیافتی و کاهش مصرف مواد اولیه نو محسوب می‌شوند:

• صنعت تولید کاغذ و مقوا:

ضایعات کاغذ و کارتن به عنوان ماده اولیه بازیافتی در تولید انواع کاغذهای چاپی، تحریر و مقواهای بسته ‌بندی استفاده می‌شوند. استفاده از ضایعات باعث کاهش مصرف چوب و دیگر مواد خام، کاهش هزینه تولید و همچنین حفظ منابع طبیعی می‌شود. بسیاری از کارخانه‌های کاغذ سازی داخلی، بخش عمده‌ای از نیاز خود به مواد اولیه را از ضایعات وارداتی تأمین می‌کنند.

• صنعت بسته‌بندی:

در تولید جعبه‌ها، کارتن‌های مقوایی و بسته ‌بندی محصولات غذایی، صنعتی و مصرفی، ضایعات کاغذ نقش مهمی دارند. این ضایعات باعث تولید بسته ‌بندی با کیفیت مناسب و هزینه کمتر نسبت به مواد اولیه نو می‌شوند و از سوی دیگر به کاهش حجم زباله‌های کاغذی در محیط زیست کمک می‌کنند.

• صنعت چاپ و تبلیغات:

ضایعات کاغذ و کارتن به تولید بروشورها، کاتالوگ‌ها، پوسترها و سایر مواد چاپی اختصاص می‌یابند. استفاده از مواد بازیافتی در این صنعت باعث کاهش هزینه‌های چاپ و همچنین افزایش قابلیت بازیافت محصولات چاپ شده پس از استفاده می‌شود.

• صنعت لوازم تحریر:

در تولید دفترچه‌ها، پوشه‌ها، دفترهای مشق، کاغذهای یادداشت و سایر محصولات تحریری، ضایعات کاغذ و کارتن به کار گرفته می‌شوند. استفاده از ضایعات در این صنعت، ضمن کاهش هزینه‌ها، به ایجاد محصولات دوستدار محیط زیست کمک می‌کند و به مصرف‌کنندگان امکان انتخاب محصولات بازیافتی را می‌دهد.

در جدول زیر، برخی از مهم‌ترین کارخانه‌ها و شرکت‌های ایرانی که از واردات ضایعات کارتن و کاغذ برای تولید محصولات خود استفاده می‌کنند، آورده شده است. این لیست نشان‌دهنده تنوع صنایع و نقش کلیدی واردات ضایعات کارتن و کاغذ در تأمین مواد اولیه کارخانه‌های داخلی است.

استفاده از ضایعات کاغذ و کارتن وارداتی در صنایع مختلف ایران نقش مهمی در تأمین مواد اولیه، کاهش هزینه‌های تولید و حفاظت از محیط زیست ایفا می‌کند. همان‌طور که جدول فوق نشان می‌دهد، کارخانه‌ها و شرکت‌های فعال در حوزه تولید کاغذ و مقوا، بسته ‌بندی، چاپ و تبلیغات و لوازم تحریر، به صورت گسترده از این ضایعات استفاده می‌کنند. بهره‌گیری از مواد بازیافتی نه تنها به صرفه‌جویی اقتصادی کمک می‌کند، بلکه باعث کاهش حجم زباله‌های کاغذی و کاهش فشار بر منابع طبیعی می‌شود.

واردات ضایعات کاغذ و کارتن و خدمات بازار داخلی ایران ضایعات

در این مقاله روند واردات ضایعات کارتن و کاغذ را طی سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۳ بررسی کردیم. همان‌طور که مشاهده شد، واردات ضایعات کاغذ و کارتن یکی از منابع اصلی تأمین مواد اولیه صنایع داخلی از جمله تولید کاغذ، بسته‌بندی، چاپ و لوازم تحریر است و کشورهایی مانند عراق، امارات متحده عربی، هنگ‌کنگ و ترکیه سهم قابل توجهی در این فرآیند دارند. به ویژه عراق به عنوان بزرگ‌ترین صادرکننده ضایعات کاغذ و کارتن به ایران، نقش مهمی در تأمین بازار داخلی ایفا می‌کند.

با این حال، ارزش واقعی این ضایعات زمانی آشکار می‌شود که وارد چرخه معاملات داخلی شوند. در این مرحله، وجود یک مرجع شفاف برای قیمت‌گذاری، خرید و فروش و تسهیل معاملات، اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

در همین راستا، ایران ضایعات به‌ عنوان مرجع اصلی بازار داخلی ضایعات، خدمات متنوع و کاربردی ارائه می‌دهد:

• پیگیری لحظه‌ ای  قیمت ضایعات کاغذ و کارتن  تا بتوانید نوسانات بازار را دنبال کرده و برنامه‌ ریزی بهتری برای خرید و فروش داشته باشید.
•  امکان ثبت رایگان آگهی خرید و فروش ضایعات کاغذ و کارتن  برای اتصال مستقیم فروشندگان و خریداران، همراه با امکاناتی مانند برجسته کردن آگهی، بیلبورد و جایگاه ویژه و نشان ستاره برای افزایش دیده شدن در بازار رقابتی.
• ثبت و معرفی کسب و کارها به صورت ‌ بنگاه آنلاین تا فعالان صنعت ضایعات بتوانند به سرعت با شما ارتباط برقرار کرده و همکاری‌های جدید ایجاد کنند.
• شرکت در مزایدات ضایعات که یک محیط شفاف و رقابتی برای معاملات فراهم می‌کند و امکان دستیابی به بهترین قیمت‌ها و فرصت‌های طلایی را میسر می‌سازد.

به این ترتیب، اگرچه واردات ضایعات کارتن و کاغذ به ایران بخش مهمی از زنجیره تأمین صنایع داخلی را تشکیل می‌دهد، در سطح بازار داخلی ایران ضایعات با ابزارهای نوین خود به فعالان صنعت کمک می‌کند تا از فرصت‌های موجود بهره‌مند شوند، آگهی خود را به بهترین شکل عرضه کنند و در معاملات و مزایدات رقابتی همیشه یک قدم جلوتر باشند. همین حالا به ایران ضایعات سر بزنید و با بهره گیری از این فرصت ها، همیشه یک قدم جلوتر از بازار حرکت کنید!