لغو مجوز معدن 469 هکتاری در جنگل‌های هیرکانی

صدور مجدد پروانه بهره‌ برداری برای معدن ۴۶۹ هکتاری گلندرود در استان مازندران با مخالفت دستگاه‌ های مسئول مواجه شد و ادامه فعالیت این محدوده معدنی در یکی از عرصه‌ های ارزشمند جنگل‌ های هیرکانی در هاله‌ ای از توقف قرار گرفت.

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران ـ نوشهر اعلام کرده است که پیگیری‌ های حقوقی، کارشناسی و اداری برای جلوگیری از صدور دوباره مجوز این معدن طی سال‌ های گذشته دنبال شده و در نهایت این تلاش‌ها به جلوگیری از صدور مجدد پروانه بهره‌ برداری منجر شده است.

محدوده گلندرود از نظر پوشش جنگلی و موقعیت گردشگری اهمیت ویژه‌ ای دارد و در نزدیکی آبشار آب‌ پری واقع شده است. همین ویژگی‌ ها باعث شده موضوع فعالیت معدنی در این منطقه با حساسیت بیشتری از سوی نهادهای مرتبط با منابع طبیعی و همچنین فعالان محیط زیست دنبال شود.

 معدن ۴۶۹ هکتاری در منطقه‌ای حساس قرار داشت

بر اساس اعلام اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری مازندران ـ نوشهر، محدوده معدن گلندرود وسعتی در حدود ۴۶۹ هکتار دارد و در یکی از بخش‌های ارزشمند جنگل‌ های هیرکانی قرار گرفته است.

جنگل‌ های این منطقه علاوه بر برخورداری از پوشش گیاهی متراکم، از نظر تنوع گونه‌ های درختی نیز اهمیت بالایی دارند. حضور گونه‌ هایی مانند راش، ممرز، افرا، انجیلی و بلوط، ارزش اکولوژیک این عرصه را افزایش داده است.

قرار گرفتن چنین محدوده‌ ای در مجاورت یک جاذبه طبیعی و گردشگری نیز اهمیت حفاظت از آن را دو چندان می‌ کند. آبشار آب‌ پری از مقاصد شناخته‌ شده گردشگری در منطقه به شمار می‌ رود و هر ساله طبیعت‌ گردان و گردشگران زیادی به این محدوده مراجعه می‌ کنند.

از این منظر، هرگونه فعالیتی که احتمال آسیب به پوشش گیاهی، خاک، منابع آب یا ساختار طبیعی منطقه داشته باشد، می‌تواند پیامدهایی فراتر از محدوده مستقیم معدن ایجاد کند.

 منابع طبیعی برای جلوگیری از صدور مجدد مجوز وارد عمل شد

مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران ـ نوشهر با اشاره به روند پیگیری پرونده معدن گلندرود اعلام کرده است که این موضوع طی چند سال گذشته در دستور کار دستگاه‌ های متولی قرار داشته است.

اداره کل منابع طبیعی استان در کنار سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور، اقدامات لازم را از مسیرهای قانونی دنبال کرده است. بررسی موضوع تنها به سطح دستگاه‌های اجرایی محدود نمانده و پرونده از طریق مجموعه‌ای از نهادهای نظارتی و قضایی نیز پیگیری شده است.

دادستانی کل کشور، شورای حفظ حقوق بیت‌المال، دادستانی استان مازندران و سازمان بازرسی کل کشور از جمله نهادهایی بوده‌ اند که موضوع در ارتباط با آنها دنبال شده است.

هدف از این پیگیری‌ها، جلوگیری از صدور مجدد مجوز بهره‌برداری در محدوده‌ای عنوان شده که از منظر منابع طبیعی و زیست‌ محیطی حساسیت بالایی دارد.

 اهمیت جنگل‌ های هیرکانی در تصمیم‌ گیری درباره معدن

جنگل‌های هیرکانی یکی از مهم‌ترین زیست‌ بوم‌ های جنگلی ایران محسوب می‌ شوند. این پهنه جنگلی از نظر قدمت، تنوع زیستی و نقش آن در حفظ منابع آب و خاک، اهمیت قابل توجهی دارد.

به همین دلیل، قرار گرفتن یک فعالیت معدنی در چنین عرصه‌ ای موضوعی فراتر از بهره‌برداری اقتصادی از ذخایر معدنی است. عملیات معدنی ممکن است به ایجاد جاده‌ های دسترسی، تغییر پوشش زمین، برداشت خاک و سنگ و افزایش رفت‌ و آمد ماشین‌ آلات منجر شود؛ عواملی که در صورت مدیریت نشدن می‌ توانند بر اکوسیستم اطراف اثر بگذارند.

در منطقه گلندرود نیز نزدیکی محدوده مورد بحث به عرصه‌ های جنگلی متراکم، اهمیت ارزیابی‌ های محیط‌ زیستی و منابع طبیعی را افزایش داده است.

 پوشش گیاهی متنوع گلندرود زیر سایه فعالیت معدنی

یکی از دلایل اهمیت منطقه گلندرود، تنوع پوشش جنگلی آن است. گونه‌ های بومی متعددی در این عرصه حضور دارند و ساختار طبیعی جنگل در شکل‌گیری زیستگاه گونه‌های جانوری نیز نقش دارد.

درختان راش، ممرز، افرا، انجیلی و بلوط بخشی از پوشش گیاهی منطقه را تشکیل می‌دهند. حفظ این ترکیب طبیعی، علاوه بر ارزش زیست‌ محیطی، در جلوگیری از فرسایش خاک و تنظیم چرخه آب نیز اهمیت دارد.

فعالیت‌ های معدنی در صورت نبود ملاحظات کافی می‌توانند با ایجاد تغییر در سطح زمین و حذف پوشش گیاهی، شرایط منطقه را دستخوش تغییر کنند. از همین رو، حفاظت از این عرصه در تصمیم‌ گیری درباره ادامه یا توقف مجوزهای معدنی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند.

ادامه فعالیت‌های معدنی در مجاورت مناطق گردشگری می‌تواند موضوعاتی مانند آلودگی صوتی، تردد خودروهای سنگین، تغییر منظر طبیعی و آسیب احتمالی به پوشش گیاهی را به همراه داشته باشد.

به همین دلیل، مخالفت با صدور مجدد پروانه بهره‌برداری معدن گلندرود را می‌توان بخشی از رویکرد حفاظتی نسبت به یک منطقه دارای ارزش طبیعی و گردشگری دانست.