روند نزولی قیمت جهانی اسلب و وضعیت پیچیده بازار ایران

بازار جهانی محصولات نیمه ‌تمام فولادی (اسلب) پس از یک دوره صعودی، وارد فاز اصلاحی شده است. گزارش ‌های اخیر نشان می ‌دهد که قیمت‌ ها در بسیاری از مناطق جهان با کاهش قابل توجهی مواجه شده‌ اند، در حالی که بازار داخلی ایران همچنان با تضادهای ساختاری روبروست.

روند نزولی در بازارهای بین ‌المللی

در ماه ژوئن ۲۰۲۶، شاهد تغییر مسیر قیمت ‌ها در سطح جهان بودیم. پس از ماه‌ ها افزایش مداوم، اکثر بازارهای منطقه اسلب با افت قیمتی بین ۲۰ تا ۳۰ دلار در هر تن مواجه شدند. برای نمونه، قیمت مرجع صادراتی اسلب برزیل با ۲۰ دلار کاهش، به سطح ۵۸۰ دلار (FOB) رسید. اگرچه این قیمت‌ ‌ها همچنان در نزدیکی سقف ‌های ثبت شده در دو سال اخیر قرار دارند، اما نشان ‌دهنده یک چرخش در روند بازار هستند.

تحلیل‌ ها حاکی از آن است که نوسانات صادراتی برزیل، به‌ ویژه کاهش ۴۳ درصدی حجم صادرات در ماه مه، با افزایش تقاضای مصرف داخلی این کشور گره خورده است. وضع عوارض ضد دامپینگ بر محصولات چینی نیز باعث شده تا تولیدکنندگان داخلی برزیل، جایگزین واردات شوند.

 وضعیت بازار ترکیه و آسیا

در بازار ترکیه، کاهش تقاضا از سوی فولادسازان و افت قیمت قراضه، عامل اصلی اصلاح قیمت ‌های دریای سیاه بود. با این حال، واردات اسلب به ترکیه در ماه مه رشد ۳۲ درصدی داشت که عمدتاً از سوی روسیه تأمین شده است.

در سمت دیگر قاره، اسلب‌ های آسیایی نیز تحت فشار هستند. در اندونزی، تضعیف ارزش پول ملی در برابر دلار، تأمین‌ کنندگان را ناچار کرده تا به دنبال بازارهای با قیمت بالاتر مانند اروپا و آمریکا باشند. همچنین در ژاپن، قیمت‌ ها پس از یک جهش بزرگ در آوریل، در ماه ژوئن با افت ۳۰ دلاری مواجه شدند.

چالش‌ های اسلب در بازار ایران: تناقض در سياست ‌ها

در حالی که جهان در حال تجربه اصلاح قیمت ‌هاست، بازار اسلب در ایران با شرایطی عجیب و متناقض رو به روست. دولت با وجود تداوم کمبود مواد اولیه در بخش تولید داخلی، محدودیت صادرات اسلب را از اواخر ماه مه لغو کرده است.

این تصمیم با انتقاد فعالان بازار رو به رو شده است؛ چرا که واحدهای تولیدی بزرگ مانند فولاد مبارکه و فولاد خوزستان که نقش کلیدی در تأمین اسلب و محصولات نیمه‌ تمام دارند، هنوز به ‌طور کامل فعالیت خود را پس از آسیب‌ های ناشی از شرایط جنگی بازسازی نکرده‌ ‌اند. با وجود این چالش ‌ها، طبق آمارهای انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران (ISPA)، حجم تولید اسلب در سال جاری با رشد ۱۰.۲ درصدی به ۱۲.۴ میلیون تن رسیده است، اما شکاف میان تولید و نیاز واقعی بازار، همچنان پاشنه آشیل این صنعت است.

به نظر می‌ رسد عدم قطعیت در عرضه جهانی و نوسانات نرخ ارز در کشورهای آسیایی، بازار را به سمت پیش ‌بینی ‌های دشوار سوق داده است. در ایران نیز، تا زمانی که ظرفیت تولید واحدهای اصلی به سطح مطلوب بازنگری نشود، تضاد میان سیاست ‌های صادراتی و نیاز داخلی، نوسانات قیمت را تشدید خواهد کرد.