گواهی صرفه‌ جویی گاز؛ چالش تازه فولادسازان در زمستان 1404

بازار انرژی بار دیگر به دغدغه اصلی فولادسازان کشور تبدیل شده است.

همزمان با ورود موج جدید سرما و تشدید نا ترازی گاز، صنایع بزرگ انرژی بر از جمله فولاد با محدودیت شدید در تأمین سوخت مواجه‌ شده اند. سیاست تازه دولت با عنوان «گواهی صرفه جویی گاز اوج» به‌ جای حل بحران، عملاً هزینه تولید و ریسک توقف خطوط را افزایش داده است.

در حال حاضر، تمرکز دولت بر عرضه گاز از مسیر بورس انرژی و حذف سهمیه مستقیم، موجب شده صنایع برای حفظ تولید ناچار شوند گاز مورد نیاز خود را در قالب این گواهی ‌ها خریداری کنند؛ اقدامی که عملاً بازار جدیدی با نرخ‌ های چند برابری ایجاد کرده است.

بر اساس آمار رسمی، بیش از ۷۶ میلیون متر مکعب گاز تا ابتدای دی ‌ماه ۱۴۰۴ از طریق این گواهی ‌ها با میانگین قیمت ۱۷٬۷۳۰ تومان معامله شده است. با احتساب مالیات و هزینه انتقال، بهای تمام شده برای فولادسازان به ۲۲ تا ۲۳ هزار تومان در هر متر مکعب می ‌رسد؛ در حالی که نرخ مصوب رسمی در نیمه نخست سال تنها ۷٬۵۰۰ تومان بوده است.

صنعت فولاد زیر فشار سه برابری هزینه انرژی

مهدی محمدی، رئیس هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد آلیاژی در این رابطه عنوان کرد:

افزایش قیمت گاز تا سه برابر، فشار بسیار زیادی به واحدهای فولادی تحمیل نموده به طوری که در حال حاضر، سهم انرژی در بهای تمام شده فولاد به ۲۰ تا ۳۲ درصد رسیده که در مقایسه با متوسط جهانی، بسیار بالاتر است‌‌.

به گفته وی، بهای گاز در ایران عملاً از قیمت گاز تحویلی به صنایع در کشورهای رقیب همچون قطر، روسیه و حتی ایالات متحده نیز بیشتر شده است. پیامد این تفاوت، کاهش توان رقابتی و افزایش ریسک افت صادرات است.

 نیاز به اصلاح نظام عرضه و عدالت در انرژی

کارشناسان معتقدند برای عبور از این شرایط باید ساز و کار عرضه گاز در بورس انرژی اصلاح و سیاست قیمت گذاری منطقی شود.

در کنار آن، رعایت عدالت در توزیع گاز میان استان ‌ها، پرهیز از نرخ‌ های تبعیض آمیز و حمایت از صنایع استراتژیک مانند فولاد آلیاژی از الزامات حفظ توازن بازار است.

در غیر این صورت، افزایش سه برابری هزینه انرژی و محدودیت گاز می تواند منجر به افت محسوس تولید و کاهش صادرات فولاد ایران در سال ۱۴۰۴ شود؛ رویدادی که نه تنها بر صنعت، بلکه بر تراز ارزی کشور تأثیر مستقیم خواهد گذاشت.