چرا ارزش صادرات نیکل در سال 2025 کاهش یافت؟

بررسی تازه آمار تجارت جهانی نشان می ‌دهد بازار صادراتی نیکل در سال ۲۰۲۵ با افت ارزش مواجه شده است؛ موضوعی که هم‌ زمان با کاهش میانگین قیمت هر تن این فلز، تصویر متفاوتی از وضعیت عرضه و تقاضا در بازارهای بین ‌المللی ترسیم می ‌کند. با وجود رشد برخی مبادی صادراتی، مجموع ارزش صادرات جهانی نیکل نسبت به سال قبل اندکی کاهش یافته و به حدود ۴ میلیارد دلار رسیده است.

نیکل به دلیل ویژگی ‌هایی مانند مقاومت بالا در برابر خوردگی، نقش مهمی در صنایع فولاد ضد زنگ، تولید باتری‌ های شارژی، آهنرباها، قطعات آبکاری ‌شده و برخی کاربردهای تزئینی و صنعتی دارد. همین گستره مصرف باعث شده این فلز در فهرست مواد اولیه راهبردی صنایع مختلف جایگاه ویژه ‌ای داشته باشد.

 افت ۱.۸ درصدی ارزش صادرات نیکل در جهان

طبق داده ‌های منتشر شده، صادرات نیکل در جهان طی سال ۲۰۲۵ به ۴ میلیارد دلار رسید؛ در حالی‌که این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۴.۱ میلیارد دلار بود. بنابراین بازار جهانی این فلز کاهش ۱.۸ درصدی را در ارزش صادرات تجربه کرده است.

این روند در مقیاس بلندمدت نیز قابل توجه است؛ زیرا ارزش صادرات نیکل در مقایسه با سال ۲۰۲۱ که بیش از ۵.۲ میلیارد دلار ثبت شده بود، افت محسوسی را نشان می‌دهد. چنین وضعیتی می ‌تواند نشانه ‌ای از فشار قیمت ‌ها، تغییر ترکیب تولیدکنندگان و یا تحولات تقاضا در بازار جهانی باشد.

پنج صادرکننده اصلی، دو سوم بازار را در اختیار دارند

آمارها نشان می ‌دهد بخش بزرگی از صادرات جهانی نیکل در اختیار چند کشور محدود است. در سال ۲۰۲۵، فیلیپین، کالدونیای جدید، روسیه، زامبیا و فنلاند پنج صادرکننده اصلی این فلز بوده‌ ‌اند و در مجموع حدود ۶۶.۵ درصد از ارزش کل صادرات جهانی را به خود اختصاص داده ‌اند.

در صدر این فهرست، فیلیپین قرار دارد که با صادراتی معادل ۱.۵ میلیارد دلار، سهمی نزدیک به ۳۶.۸ درصد از کل بازار داشته است. پس از آن، کالدونیای جدید با ۳۶۷ میلیون دلار، روسیه با ۲۸۷.۲ میلیون دلار، زامبیا با ۲۶۷ میلیون دلار و فنلاند با ۲۶۵.۷ میلیون دلار در رتبه‌ های بعدی ایستاده ‌اند.

در ادامه این فهرست نیز کشورهایی مانند برزیل، نامیبیا، استرالیا، آمریکا، کانادا، زیمبابوه، ویتنام، جزایر سلیمان، ساحل عاج و گواتمالا قرار دارند که هرکدام سهمی از بازار صادراتی نیکل را به خود اختصاص داده ‌اند.

 ۹۹ درصد صادرات جهانی در دست ۱۵ کشور

بر اساس این گزارش، ۱۵ کشور برتر صادرکننده نیکل تقریباً ۹۹ درصد از صادرات جهانی این فلز را پوشش داده ‌اند؛ موضوعی که نشان می ‌دهد بازار نیکل همچنان به ‌شدت متمرکز است و چند کشور محدود نقش اصلی را در تأمین عرضه جهانی ایفا می ‌کنند.

در میان این کشورها، برخی رشد قابل توجهی را نسبت به سال ۲۰۲۴ ثبت کرده ‌اند. جزایر سلیمان، گواتمالا، استرالیا و فیلیپین از جمله کشورهایی هستند که بیشترین افزایش صادرات را تجربه کرده ‌اند. در مقابل، کشورهایی مانند زیمبابوه، فنلاند، زامبیا، روسیه و نامیبیا با افت صادرات مواجه شده ‌اند.

آسیا؛ بزرگ ‌ترین تأمین ‌کننده نیکل در جهان

از منظر منطقه‌ ‌ای، قاره آسیا همچنان مهم‌ترین مبدأ صادرات نیکل در جهان است. کشورهای آسیایی در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۵۶ میلیارد دلار صادرات ثبت کرده ‌اند که معادل ۳۸.۹ درصد از کل صادرات جهانی این فلز است.

پس از آسیا، صادرکنندگان آفریقایی در جایگاه دوم قرار گرفته ‌اند و سپس مجموعه ‌ای از تولیدکنندگان اقیانوسیه، به‌ویژه کالدونیای جدید، استرالیا و جزایر سلیمان، سهم قابل توجهی از بازار را در اختیار داشته ‌اند. آمریکای شمالی و آمریکای لاتین نیز هرچند سهم کمتری دارند، اما همچنان در زنجیره تأمین جهانی نیکل نقش دارند.

کاهش محسوس میانگین قیمت صادراتی هر تن نیکل

نکته مهم دیگر در این گزارش، افت میانگین قیمت جهانی صادرات نیکل است. میانگین بهای هر تن نیکل در سال ۲۰۲۵ حدود ۶۳ دلار برآورد شده که نسبت به سال قبل کاهش چشمگیری داشته است. این رقم در سال ۲۰۲۴ حدود ۷۸ دلار بود؛ بنابراین بازار با افت ۱۹.۲ درصدی در قیمت واحد صادراتی رو به ‌رو شده است.