ریسک ژئوپلیتیک ونزوئلا و گره خوردن قیمت جهانی فلزات به نفت

تنش ‌های ژئوپلیتیک اخیر و احتمال ایجاد اختلال در جریان صادرات نفت خام ونزوئلا، فراتر از ایجاد فشار بر بازار انرژی، سایه سنگین خود را بر صنایع زیربنایی و انرژی بر جهانی از جمله فولاد، آلومینیوم و مس گسترانده است. تحلیلگران بازار معتقدند که هرگونه بی ‌ثباتی در عرضه نفت این کشور، می‌ تواند موجی از نوسانات را در بازارهای جهانی فلزات ایجاد کند.

سه محور اصلی انتقال بحران

اگرچه ونزوئلا با در اختیار داشتن بزرگترین ذخایر اثبات شده نفت جهان، سهم محدودی در عرضه کنونی دارد، اما تأثیر گذاری آن در مقیاس جهانی از سه مسیر کلیدی عبور می کند:

1. افزایش هزینه ‌های تولید: جهش قیمت نفت، هزینه‌ های سربار و بهای تمام شده تولید فلزاتی مانند آلومینیوم (که فرآیند تولید آن به شدت برق بر است)، فولاد و مس را به طور مستقیم افزایش می ‌دهد.
2. نوسان در زنجیره تأمین انرژی: کاهش عرضه نفت سنگین ونزوئلا، پالایشگاه ‌ها را مجبور به حرکت به سمت منابع جایگزین پر هزینه تر (مانند کانادا یا خاورمیانه) می کند که این تغییر مسیر، هزینه حمل ‌و نقل و ریسک بیمه را تشدید می کند.
3. تغییرات تقاضای کل: افزایش ریسک ژئوپلیتیک و گرانی انرژی منجر به نوسان در تقاضا از سوی صنایع مصرف کننده نهایی مانند خودروسازی و ساختمان می ‌شود.

سناریوهای قیمتی کوتاه‌ مدت و بلند مدت

در کوتاه ‌مدت، بازار با اثر مستقیم افزایش هزینه‌ های انرژی مواجه خواهد شد. در این حالت، پیش ‌بینی ‌ها حاکی از افزایش ۵ تا ۱۰ درصدی قیمت فلزات اساسی از جمله فولاد و آلومینیوم است، زیرا تولیدکنندگان برای حفظ حاشیه سود خود مجبور به تعدیل قیمتی هستند.

اما در سناریوی جنگ طولانی و کاهش پایدار صادرات ونزوئلا، بازار وارد فاز نوسانات دوگانه (Dual Volatility) می‌ شود. ابتدا، جهش قیمتی ناشی از فشار هزینه‌ ها رخ می‌ دهد و در پی آن، افت شدید تقاضا و فشار رکودی، موجب کاهش مجدد قیمت ‌ها خواهد شد. این وضعیت ناپایدار، فضای سرمایه‌ گذاری در بخش معادن و فلزات را بی ‌ثبات کرده و زیان قابل ‌توجهی را به صادرکنندگان بزرگ داخلی نظیر فولاد مبارکه، گل گهر و چادرملو تحمیل خواهد کرد.

نقش چین در موازنه بازار

چین، به‌عنوان بزرگترین خریدار نفت ونزوئلا و بزرگترین تولید کننده فلزات جهانی، وزنه تعیین‌ کننده این موازنه است. اختلال در عرضه ونزوئلا، صنایع فلزی چین را با شوک انرژی مواجه کرده و به تبع آن، قیمت جهانی محصولات فلزی را افزایش خواهد داد.

با این حال، در سناریوی دیگر، اگر چین موفق به تأمین سریع و با ثبات انرژی خود از منابع جایگزین ارزان ‌تر شود، هزینه انرژی صنایع این کشور تغییر چندانی نخواهد کرد. در این شرایط که تقاضای جهانی فلزات نیز پایین است، این اقدام می‌ تواند به افزایش رقابت پذیری صادرات چین و حتی افت نسبی قیمت جهانی فلزات منجر شود.

چشم‌ انداز آینده

در مجموع، بازار جهانی فلزات و معادن در حال حاضر در حالتی از ثبات نسبی (به جز مس) قرار دارد، اما مسیر آتی قیمت ‌ها مستقیماً به نتیجه تحولات ژئوپلیتیک در ونزوئلا گره خورده است. بازسازی و مدیریت پایدار صادرات نفت ونزوئلا می ‌تواند فشار هزینه را کاهش داده و قیمت‌ ها را به سمت ثبات و رونق دوباره تقاضا هدایت کند. در مقابل، ادامه تنش‌ ها، بازار را در کوتاه ‌مدت با تورم هزینه ‌ای و در بلند مدت با نوسانات بی ‌ثبات و کاهش تقاضا رو به ‌رو خواهد ساخت.